PİYALEPAŞA CAMİİ BOSTANINI KAZANDIK!
BOSTANIMIZ YEŞİL KALACAK!

 Beyoğlu ilçe sınırları içerisinde yer alan, geçmişi 16. yüzyıla kadar uzanan tarihi Piyalepaşa Camii Bostanı, bir süredir İstanbul Büyükşehir Belediyesi eliyle yapılmak istenen zeminaltı otopark projesi nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıyaydı. Bu proje, İstanbul II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 08.10.2013 tarih ve 1711 sayılı kararı ile onaylanmıştı. Projeye göre, bostanın altında bir otopark inşa edilecek; üstündeki bostan alanı da bir park düzenlemesine kurban edilecekti. Bugün, Beyoğlu Kent Savunması ve Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesi olarak,  alanın emekçisi bostancılarla birlikte sürdürdüğümüz mücadele sonucunda elde ettiğimiz önemli kazanımı sizlere açıklamak üzere buradayız.

 

 Piyale Paşa’nın vakfiyesine göre 16. yüzyılda camiinin inşa edildiği alanda bostanlar bulunmaktaydı; külliye inşaatından sonra geri kalan bostanlar külliyenin inşaası ve sonrası için akar olarak değerlendirilmiştir. Günümüze ulaşabilen yaklaşık 8 dönümlük bostan alanı da bu bostanlardan geriye kalan son parçadır. Fatih Cami ve Süleymaniye Cami muhasebe defterlerinden de bildiğimiz bostan-cami birlikteliğinin İstanbul’daki son örneğidir. Bostanda, Osmanlı tarım teknolojisinin mimari birer unsuru olarak su kuyusu ve bir havuz da bulunmaktadır. Bostandaki tarım faaliyetleri kuşaktan kuşağa aktarılan uygulamalarla, sürdürülen/yaşayan miras, somut olmayan kültürel miras özellikleri göstermektedir.

İşte bu gerekçelerle bir kültür varlığı olarak korunması gerektiğini savunduğumuz bostanın tescillenmesi için İstanbul II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’na başvurduk. Beyoğlu Kent Savunması olarak yaptığımız ilk başvuru sonucunda, Kurul yerinde gerçekleştirdiği inceleme neticesinde bostandaki su kuyusu ve havuzu belgeleyerek alandaki bütün inşai faaliyetlerin konu değerlendirilinceye kadar geçici olarak durdurulması kararını aldı; ardından Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesi olarak hazırladığımız bilimsel rapor ve eski harita, fotoğraf gibi belgeleri içeren eklerle yaptığımız başvurular neticisinde konuyu değerlendiren kurul 07.09.2015 tarih ve 3719 sayılı kararı ile Piyalepaşa Camii Bostanı’nı tescillemiştir. Kurul kararında; “1467 ada 2,3,9 ve 10 parsellerde bulunan, 16.yüzyıldan itibaren Büyük Piyalepaşa Camii ve külliyesinin akarı olarak kullanıldığı anlaşılan, camilerin giderlerini karşılamak üzere vakıflara gelir sağlayan bostanların günümüze ulaşan son örneği niteliğindeki bostan alanının özgün arazi kullanım biçiminin devamı olması, kültürel ve estetik değeri bulunması, cami-bostan birlikteliğinin geriye kalan örneğini temsil etmesi nedenleriyle Osmanlı tarım teknolojisinin mimari unsuru olan su kuyusu ve havuz ile birlikte bütüncül olarak” tescilleyerek bir bostanı kültür varlığı olarak kabul edip korumaya alan ilk karara imza atmıştır.

Bu kazanım sadece Piyalepaşa Camii bostanı için değil, aynı zamanda tarihi Yedikule Bostanları, Hewsel Bahçeleri gibi kültürel peyzaj ve tarihi kentsel tarım alanları için de büyük bir kazanım ve emsal karar niteliğindedir.

Piyalepaşa Camii Bostanı’nı  ‘bostan’ olarak tescilleyen kurul, ‘Piyalepaşa Camii Önü Rekreasyon Düzenleme Projesi’ni onayladığı 08.10.2013 tarih ve 1711 sayılı kararını da yeni bulgular nedeniyle bozarak mevcut zeminaltı otopark projesini tamamen iptal etmiştir. Ayrıca, Piyalepaşa külliyesinin günümüze ulaşamayan birimlerinden olan tescilli hamam için de kazı yapılması kararı almıştır. Böylece Piyalepaşa Camii’nin bostanıyla, çevresiyle bir bütün olarak korunması sağlanmıştır.

Şimdi, Beyoğlu Kent Savunması ve Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesi olarak, başta İBB olmak üzere tüm sorumlu kamu kurumlarını bu tescilin getirdiği sorumluluklarını yerine getirmeye, Piyalepaşa Camii önündeki bostan alanının içindeki bostancılarıyla birlikte korumaya, yaşatmaya davet ediyoruz.

Beyoğlu halkı, bostanına sahip çıkarak görevini yerine getirmiştir. Bizler, burada sergilediğimiz duyarlılığı ve mücadele azmini, Beyoğlu ve İstanbul’un tehdit altındaki bütün alanları için göstermeye devam edeceğiz. Bu kenti, bostan bostan, park park, mahalle mahalle savunacağız!

BEYOĞLU KENT SAVUNMASI

ARKEOLOGLAR DERNEĞİ İSTANBUL ŞUBESİ

Okunma 4174 defa