Yenikapı (Metro- Marmaray) Arkeolojik Kazı Ekibi Basın Açıklaması
 |
 |
Basına ve Kamuoyuna;
Yenikapı’da Arkeolojik sit alanı üzerine inşaat yapılmasını öngören
Marmaray ve Metro projeleri nedeniyle İstanbul Arkeoloji Müzelerinin başkanlığında
sürdürülen kurtarma kazıları yaklaşık dört yıldır
sürdürülmektedir. Kazılar, İstanbul Arkeoloji Müzeleri’ne bağlı
arkeologların yanı sıra elliden fazla serbest arkeolog, restoratör, fotoğrafçı, sanat
tarihçi ve yüzlerce işçinin katılımıyla gerçekleştirilmektedir.
Söz konusu bölgelerde yürütülen kurtarma kazıları sayesinde İstanbul’un 8000
yıllık tarihi gün ışığına çıkarılmış, şu ana dek
bulunan 32 batık ile birlikte 20.000 eser de Dünya kültür mirasına armağan edilmiştir.
Ancak, İstanbul gibi kültür tarihinde çok önemli bir yere sahip ve 2010 yılı Avrupa
Kültür Başkenti projesine ev sahipliği yapacak bir şehrin tarihine ışık tutan
kurtarma kazılarında ne yazık ki her şey göründüğü ya da söylendiği
gibi tozpembe değildir!
Yaşanılan tarih ve kültürel değer katliamı nedeniyle Dünya Kültür
Mirası listesinden çıkarılma tehdidiyle karşı karşıya kalan İstanbul’un
Yenikapı Marmaray ve Metro istasyonları şantiyesinde bilimsel bir kazı yürütmek
amacıyla
büyük bir özveriyle yaz-kış sıcak-soğuk demeden çalışan biz serbest
arkeolog, restoratör, fotoğrafçı ve sanat tarihçilerin karşısına sürekli
engeller çıkartılmaktadır! İlgili iş kanununun maddeleri uyarınca
gerçekleştirilen hak arama çabalarımız ise işten çıkarmalarla
bastırılmaya çalışılmaktadır!
Kazıların bilimsel yürütücüsü olan İstanbul Arkeoloji Müzeleri,
kazı stratejisini belirlemekle birlikte, alanda görev yapacak arkeolog, sanat tarihçi,
restoratör-konservatör, fotoğrafçı, mimar vb. uzmanların seçiminde ve
sayısında tek yetkilidir. Çalışanlar bilimsel sorumluluk olarak müzeye, özlük
hakları bakımından taşeron firmalara bağımlıdırlar.
Meslektaşlarımız müze ya da üniversite çalışanı
olmadığından “serbest arkeolog” olarak nitelendirilmekte; “serbest arkeolog”
niteliği yasalarla tanımlanmadığından, bu sıfatla çalışan
meslektaşlarımız görev, yetki ve sorumluluk bakımından büyük bir karmaşa
yaşamakta ve çoğu zaman taşeron firma ve yüklenici firmalarla karşı
karşıya kalmaktadırlar.
Son olarak 4 Eylül 2008 tarihinde Yenikapı Metro projesi kazısında üç
arkadaşımız sudan sebeplerle işten çıkarılmıştır. İstanbul
Büyükşehir Belediye’sinin bünyesinde ve Yüksel-Reha-Güriş ve
Başyazıcıoğlu firmalarının oluşturdukları Anadolu Metro Ortaklığı’nın yüklenicisi olduğu Yenikapı Metro projesinde çalışan arkeolog ve işçiler iki ay boyunca maaşlarını alamamış ve bu konuda yaptıkları bütün girişimler sonuçsuz kalmış ve yapılan telefon görüşmelerinde de sonuç değişmemiştir. Bunun sonucunda ilgili 4857 sayılı iş kanunun 34. maddesi uyarınca çalışanların anayasal haklarına dayanarak 8-9 Ağustos 2008 tarihlerinde iş durdurulmuş ve ödenmeyen iki aylık maaşların ödenmesiyle tekrar iş başı yapılmıştır.
Bu yaşanılan olayların ardından 4 Eylül 2008 günü iki serbest arkeolog ve bir
sanat tarihçi arkadaşımız finansal sorunlar ve kadro daraltma gibi bahaneler gösterilerek
işten çıkarılmıştır. Ancak şirket yetkilileri, yapılan işlemin
söz konusu tarihlerde gerçekleşen iş durdurma eylemiyle ilgili olduğunu sözlü
olarak ifade etmişlerdir.
Yaşananların biz arkeologlar için daha üzücü boyutu ise bizleri işe alan ve
Kurtarma kazılarının başkanlığını yapan İstanbul Arkeoloji
Müzeleri’nin işten çıkartmalar karşısında sessiz kalması ve bu sorunun
bizzat korumakla ve kazısını yapmakla yükümlü olduğu alanda çalışan
arkeologlarla taşeron şirketler arasındaki bir problemmiş gibi tavır takınarak bizlerle
mesleki dayanışma içine girmemiş olmasıdır.
Yaşanılan son işten çıkartmalarla birlikte Yenikapı Metro Projesi’nde
sürdürülen arkeolojik kazılarda yaklaşık 40.000 metrekarelik bir alanda
çalışan 200 işçiye karşılık onları denetleyecek ve kazının
bilimsel yükünü omuzlayacak arkeolog sayısı 6’ya düşmüştür.
Bu durum arazide çalışan arkadaşlarımızın kapasitelerinin çok çok
üzerinde bir iş yüküyle karşı karşıya kalmalarına ve dolayısıyla
da böylesi önemli bir arkeolojik kazı için yeterli bilimsel çalışmanın
yürütülememesine neden olmaktadır!
Dünya Kültür Mirası’nın, kurtarma kazılarını kendi inşaat projeleri
önündeki bir engel olarak algılayan şirket politikalarıyla korunamayacağı
açıktır! Söz konusu kurtarma kazıları yetişmiş kalifiye arkeologların
yanına yeni arkeologlara ihtiyaç duyarken işten çıkartmalarla kazı ekibinin
küçültülmesi, gizlenmeye çalışılan apaçık gerçeğin
bir göstergesidir!
Bizler Yenikapı Metro ve Marmaray projelerinde çalışan serbest arkeolog, sanat tarihçi,
restoratör ve fotoğrafçılar olarak önümüze çıkarılan engellere ve
yapılan baskılara rağmen kurtarma kazılarını arkeolojik etikten ve bilimsellikten taviz
vermeden sürdürmeye kararlıyız.
Bu bağlamda anayasal haklarını aradıkları için işten çıkartılan
arkadaşlarımızın işlerine geri döndürülmelerini talep ediyor, haklı
mücadelemizde sendikaların, meslek odalarının, sivil toplum kuruluşlarının ve
demokratik kitle örgütlerinin desteğini bekliyor ve 2010 yılında Avrupa Kültür
Başkenti olmaya hazırlanan İstanbul’un kendi tarihine sahip çıkacağını
ümit ediyoruz!
Kamuoyu vicdanına sunulur!
Yenikapı (Metro- Marmaray) Arkeolojik Kazı Ekibi
08 Eylül 2008
Destekleyen Kurumlar:
Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesi
Kesk Yapı-Yol Sen
Disk Sine-Sen
Umut Kooperatifi
Çağrı Merkezi Çalışanları Derneği
Ana Sayfaya Dön