Cihangir, Roma Bahçesi Sınırındaki 61 Ada, 8 Parsel

Beyoğlu İlçesi'nin Cihangir - Kılıçali Paşa Mahallesi, Roma Bahçesi sınırındaki 61 ada, 8 parselde 20.10.2016 tarihinde başlayan “sosyal  tesis” inşaatı ve bu süreçte meydana gelen gelişmeler Derneklerimizin ortak bir açıklama yapmasını gerektirmiştir.

Meclis-i Mebusan Caddesi ile Cihangir semti arasında kalan ve büyük bir kısmı Roma Bahçesi olarak bilinen eğimli arazi, Tophane Bölgesi Yenileme Alanı sınırları içinde olup, 21.12.2010 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli Beyoğlu Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı’nda “Arkeolojik Park ve Sergileme Alanı” olarak gösterilmiştir. Yine bu arazinin alt kotunda bulunan ve aynı şekilde arkeolojik park alanı olan 50 parselde MSGSÜ tarafından  yeniden inşa edilmek istenen 19. yy İmalat-ı Harbiye Usta Mektebi, müze denetiminde yapılan kazılarda MS.6/7.yy’a tarihlenen kalıntılar tespit edilmesi nedeniyle yapılamamıştır. Ayrıca, bu eğimli arazide 16.yy’a ait bir hamam ve mescit kalıntısı, Roma Bahçesi’nin içinde tarihi set duvarları, sarnıç ve yapı kalıntıları da  bulunmaktadır. Teraslanarak kullanılmış bu eğimli arazi tüm parsellerinde barındırdığı kültür varlıkları ile birlikte Boğaziçi’nin tarihsel topografyasının önemli bir parçasıdır  ve bu yönüyle bir bütün olarak ele alınmalıdır.

Şu an sosyal  tesis inşa edilmek istenen 61 ada 8 parsel ise söz konusu imar planında “sosyal – kültürel tesis alanı” olarak gösterilmiştir. Daha önce arkeolojik kazılara sahne olmadığı için arazinin arkeolojik dolgularının içeriği tam olarak bilinmemekle birlikte, komşu parsellerin bilinen ve koruma amaçlı imar planlarına da  işlenen arkeolojik potansiyeli, bu alanın da arkeolojik bulgular içerebileceğine işaret ediyordu. Semt halkının ve derneklerimizin tüm itirazlarına rağmen 20.10.2016 tarihinde başlayan hafriyat çalışmaları ile kepçe kazmaya başlar başlamaz karşılaşılan Osmanlı seramikleri bu parselin arkeolojik potansiyelini ortaya çıkardı. Bunun üzerine, Cihangir Güzelleştirme Derneği ve semt halkının Arkeoloji Müzelerine yaptığı ihbarlar ile Arkeologlar Derneği İstanbul Şubesi’nin İstanbul I Numaralı Yenileme Alanları Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’na yaptığı başvuru sonucu 27.10.2016 tarihinde, çalışmaların İstanbul Arkeoloji Müzeleri denetiminde yapılması kararı alındı. Söz konusu karara rağmen 01.11.2016 tarihinde polis korumasında ve müze denetimi dışında iş makinası ile kazıya tekrar başlandı ve aynı gün kazı çalışmaları durdurulana kadar geçen süreçte arkeolojik bulguları içeren dolguların önemli bir kısmı yok edilmiş oldu. Kent ve yaşam savunucularının ısrarı sonucu İBB ve Beyoğlu Belediyesi, kendi temsilcilerinin de imzasının bulunduğu karara aykırı olarak başlattığı kepçeyle kazı işlemini durdurdu.  Derneklerimizin ve semt halkının çabaları sonucunda, 02.11.2016 tarihinden itibaren parseldeki kazılar müze tarafından görevlendirilen uzmanların denetiminde yapılmaktadır. 

Ancak bu arada açıkça suç işlendi. Biz buradan bu suçun takipçisi olacağımızı bildiriyoruz. Asıl hedefimiz; ilgili yerel yönetimler tarafından yıllardır sorumsuzca bakımsız bırakılan Roma Bahçesi ve çevresindeki parsellerin bir bütün olduğunun altını çizerek, herşeyden önce bu bölgenin planda yer aldığı üzere arkeolojik park ve sergileme alanı olarak kente kazandırılmasıdır. İstanbul’un tarihsel topografyasından karakteristik bir parça olarak günümüze ulaşan bu alanın kültür varlıklarını, Boğaziçi’nin florasını, setlerini ve kent halkının kullanım biçimini gözeterek bütüncül bir yaklaşım ile ele alınmasını sağlamaktır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Beyoğlu Belediyesi’nin, sosyal tesis inşasında gösterdikleri kararlı ve ısrarlı tutumu, aynı kararlılık ve ısrarcılıkla arkeolojik park ve sergi alanını hayata geçirmek için de göstermelerini bekliyoruz. Bu sürecin çağdaş, evrensel ve bilimsel koruma ilkeleri çerçevesinde, gerçek anlamda katılıma ve gözetime açık biçimde alınacak kararlar doğrultusunda gerçekleştirilmesini özellikle talep ediyoruz.
 
ARKEOLOGLAR DERNEĞİ İSTANBUL ŞUBESİ
CİHANGİR GÜZELLEŞTİRME DERNEĞİ

 
6 Kasım 2016